Srbija je postavila sistem koji u punom kapacitetu podrazumeva oko 5.000 vojnika po generaciji, odnosno do 20.000 godišnje. Sa četiri ciklusa i obukom od oko dva i po meseca, to je model koji se oslanja na masovnost i kontinuitet. Hrvatska, sa druge strane, kreće značajno umerenije. Početni kapacitet od oko 800 po generaciji već se povećava na približno 1.100, ali čak i u tom proširenom formatu ukupan godišnji obuhvat ostaje u rasponu od 4.000 do 5.500 vojnika.
Razlika koja na prvi pogled deluje kao tehnička, u vremenu postaje strukturna. Već posle pet godina Srbija dolazi do oko 100.000 obučenih rezervista, dok Hrvatska ostaje između 20.000 i 27.500. Na horizontu od deset godina ta razlika se dodatno produbljuje i dostiže približno 200.000 naspram 40.000 do 55.000.
Ipak, brojevi su samo jedan deo slike. Istovremeno sa vraćanjem vojnog roka, obe zemlje ubrzano modernizuju svoje oružane snage, ali sa različitim prioritetima i logikom.
Srbija poslednjih godina gradi sistem koji pokriva širok spektar sposobnosti. Ulaganja u protivvazdušnu odbranu, raketne sisteme i artiljeriju prate razvoj domaće industrije koja proizvodi sve od municije do složenijih borbenih sistema. Istovremeno, ubrzano se uvode dronovi i nove tehnologije, dok se avijacija održava i postepeno priprema za novu fazu modernizacije. Ta kombinacija omogućava ne samo opremanje sopstvene vojske, već i kontinuiran izvoz, što dodatno jača industrijski i tehnološki kapacitet.
Hrvatska, kao članica NATO, razvija drugačiji pristup. Ključni iskorak napravljen je uvođenjem aviona Rafal, čime je dobijena moderna i potpuno interoperabilna vazduhoplovna komponenta. Ostali segmenti sistema takođe se razvijaju u skladu sa savezničkim standardima, od radara do logistike i komandnih struktura. Domaća industrija postoji i raste, ali je više orijentisana na specijalizovane proizvode i integraciju u šire zapadne lance snabdevanja.
Kada se ova dva pristupa projektuju na period od deset godina, dobija se prilično jasna slika odnosa snaga. Srbija bi u tom periodu mogla da raspolaže sa oko 200.000 obučenih rezervista uz aktivni sastav od preko 20.000 ljudi, dok bi Hrvatska ostala u okviru od 40.000 do 55.000 rezerve i oko 15.000 aktivnih. To dovodi do odnosa koji se kreće između tri i po i četiri prema jedan u korist Srbije kada je reč o ukupnom ljudstvu.
Međutim, ta brojčana prednost ne znači automatski i ukupnu vojnu nadmoć. Hrvatska svoju snagu gradi unutar NATO sistema, što podrazumeva pristup zajedničkim resursima, od protivvazdušne zaštite do vazdušne podrške i obaveštajnih kapaciteta. Srbija, sa druge strane, razvija veću samostalnost, oslanjajući se na sopstvenu industriju, kombinaciju različitih tehnologija i široku rezervu ljudstva.
U regionalnom kontekstu, ovaj trend Srbiju pozicionira kao zemlju sa ubedljivo najvećom mobilizacionom bazom na Zapadnom Balkanu, dok Hrvatska ostaje tehnološki snažan akter u okviru šireg savezničkog sistema. Veće zemlje poput Rumunije i Grčke i dalje imaju prednost u ukupnim vojnim kapacitetima, ali unutar uže regionalne dinamike razlike postaju sve vidljivije.
Na kraju, iako obe države formalno uvode istu meru, rezultat nije isti. Srbija gradi sistem zasnovan na obimu, rezervi i industrijskoj samostalnosti, dok Hrvatska gradi kompaktniji, tehnološki integrisan model. Upravo u toj razlici leži i ključ budućeg odnosa snaga u regionu. Stvari će najpre biti definisane statusima koje obe zemlje imaju, Srbija kao vojno neutralna država i Hrvatska kao NATO članica, gde strategije Srbije i Hrvatske praktično bivaju nemoguće za upoređivanje.
Izvor: Pravda.rs
